Puree van selderijknol, venkel en wortel

Selderij-venkel-wortelpuree, met in de oven gebakken aardappeltjes

Praktisch elke groente kun je pureren, maar de ene groentepuree is lekkerder dan de andere. Selderijpuree is een relatieve klassieker, en wordt soms gemengd met aardappelpuree. In dit geval heb ik de selderij gemengd met venkel en wortel (die drie passen goed bij elkaar) en heb ik de puree gegeten met in de oven gebakken aardappeltjes (of liever gezegd, stukjes aardappel), om nog iets te hebben om m'n tanden in te zetten.

Het is supermakkelijk en het is weer eens iets anders. En het is lekker met zowel een vegetarische 'burger' als met een vleesgerecht (bijvoorbeeld lamskotelet, braadworst, hamburger).

Nodig voor 3-4 personen 

(afhankelijk van wat je er bij eet - en van de eetlust van de tafelgenoten)

• 1 selderijknol, geschild en in stukjes gesneden
• 1 middelgrote winterwortel, dito
• 1 venkelknol, het 'voetje', het groen en de stengels verwijderd (goed voor in de soep), gewassen en in stukken gesneden
• (grof zee-)zout naar smaak (begin voorzichtig met 1/2 theelepel* - het kan er altijd bij, maar zout eruit halen gaat niet)
• 2 laurierbladen
• takje rozemarijn
• (zwarte) peper uit de molen
• pimentón (gerookte paprika), 1 mespuntje
• boter of margarine (of eventueel olijfolie), ongeveer 50 g of 2 eetlepels
• peterselie, fijngeknipt
• 1 mespunt piment d'Espelette, eventueel gemengd met grof zeezout en/of zoutvlokken (facultatief)

Bereiding

• Zet de groenten op met wat water en 1/2 theelepel zout, plus de rozemarijn en de laurier en kook ze 30 minuten (10 minuten in de snelkookpan). NB -  Doe de groenten bij voorkeur in een mandje, zodat ze gaar stomen en niet met het water in aanraking komen; mocht dat wel het geval zijn, knip dan de rozemarijnblaadjes heel fijn, anders eet je straks naaldjes - gooi het takje weg!)
• Laat de groenten goed uitlekken in een vergiet, maar gooi niet al het water weg. Verwijder de laurierbladen en de rozemarijn .
• Pureer de groenten met een staafmixer of in de keukenmachine, met de boter of margarine of de olijfolie. Voeg nog wat van het kooknat toe als je de puree te droog vindt. Proef en maak op smaak met iets zout en (veel) versgemalen peper.
• Roer de pimentón er door. 
• Schep de puree op de (warme) borden, strooi er wat peterselie over, en (desgewenst) een mespuntje grof zout gemengd met piment d'Espelette en/of zoutvlokken, naar smaak. 

Variaties

• Strooi er wat in een droge koekenpan geroosterd amandelschaafsel over, of kleine stukjes walnoot, of gepelde pistachenoten;
• Voeg een meiraapje of pastinaak toe (of beide, of een andere knolgroente);
• Strooi er wat fijngeknipte rozemarijn (alleen de blaadjes) over.

Kidneybonen wokgerecht

Kidneybonen met o.a. selderij, venkel, wortel, zoete aardappel en tomaat, hier geserveerd met cottage cheese, augurk en munt

Bonen en andere peulvruchten zijn een bron van eiwitten en van vezels - om maar een paar van de goede eigenschappen te noemen. 

Daarnaast zijn ze gewoon lekker en heel erg veelzijdig. Je kunt ze mixen met alle mogelijke groenten, ze passen in vrijwel alle soorten keukens: van Westers tot Oost-Aziatisch. En er zijn zo ontzettend veel soorten bonen verkrijgbaar! Die smaken toch allemaal weer wat anders.

Het adukibonenrecept was en is een groot succes, in mijn familie en ook op deze blog. Daar ben ik blij mee, zelf vind ik het tenslotte ook erg lekker. 

Nu wilde ik toch eens een variatie daarop. Vandaar nu maar eens kidneybonen. Je kunt ze kant-en-klaar in blik kopen, natuurlijk, maar eigenlijk zijn zelfs bonen lekkerder wanneer je ze zelf kookt. En het is ook nog eens vele malen goedkoper. 

Kidneybonen lijken op bruine bonen, maar ze zijn roder, met een wit plekje, en hebben - vandaar de naam - de vorm van mini-niertjes. Behalve eiwitten en vezels bevatten ze ook veel vitamine B (met name B1),  en mineralen: calcium, ijzer, fosfor, foliumzuur, magnesium en vooral kalium. Kortom, een bron van gezondheid! En nog lekker ook...

Voor dit recept heb ik de bonen gemengd met de groenten en kruiden die ik in huis had. Zo gaat dat meestal. Dat betekent ook dat je naar hartenlust kunt variëren! In dit geval heb ik gekozen voor een lichtzure/frisse variant, met tamarinde en (zure) granaatappelsiroop. 

Voor 3 - 4 borden heb je nodig: 

• 1 kop (240 ml) gedroogde kidneybonen (of een blik bonen)  

• Kokosolie (of andere olie: zonnebloemolie, sesamolie)
• 1 ui, gepeld en gesnipperd 
• 2 tenen knoflook, geperst 
• 1 stukje gember, geschild en geraspt

• Stengel selderij, in dunne plakjes
  
• Venkelknolletje, in dunne plakjes (het groen en de stelen mogen in de fous-y-tout-soep)
• Wortel, in dunne plakjes 
• Zoete aardappel, in stukjes 
• Doosje cherry tomaatjes  (250 g)
• 1-2 takje(s) curry leaves  (toko)
• 1 el tamarinde (toko, of Surinaamse, Turkse of Marokkaanse winkel)
• Scheutje zure granaatappelsiroop (pomegranate sour, Turkse of Marokkaanse winkel)
• (warm) water
• zout en peper

Specerijenmengsel (een kant-en-klaar mengsel, ras-el-hanout (couscouskruiden) of garam masala ('kerrie') mag ook): 

1/4 teaspoon (0,125 ml) van elke soort - (of meer, maar hoe dan ook alles in gelijke hoeveelheden):

• Kaneel 
• komijnzaad of - poeder
• Mosterdzaad 
• Koriander, gemalen 
• Piment 
• Cardamom 
• Ras-el-hanout of garam masala

Hiervan gebruik je maar een klein deel; de rest bewaren in een goed afgesloten potje.

Desgewenst : 

• handje cashew- of andere noten
• Peterselie e/of verse munt, en/of verse koriander, fijngeknipt

Bereiding

Begin met de kidneybonen. Zet  de bonen een avond tevoren in de week, in ruim water. Spoel ze de volgende dag af (ze zijn dan in volume verdubbeld), zet ze op met vers water, ook weer zo dat ze heel ruim onderstaan. Neem dus een grote pan, de bonen gaan nog eens in volume verdubbelen. Kook de kidneybonen gaar met een bouquet garni (2 laurierbladen, takje rozemarijn, paar takjes tijm, paar takjes peterselie, alles bijeengebonden) en (desgewenst) een klein beetje zout. Dat duurt wel ongeveer een uur. Ze moeten nog wel wat beet hebben, mogen niet tot pap gekookt zijn.

Laten afkoelen. Afgieten, water bewaren.

Verhit 1-2 eetlepels olie in een grote wok, roerbak de ui een paar minuten tot hij kleurt, voeg dan de knoflook en de gember toe. Zorg dat de groenten gesneden klaar staan, en houd wat (warm) water achter de hand voor als de boel zou gaan aanbakken. Nergens voor nodig om meer olie toe te voegen, water werkt perfect. Doe achtereenvolgens de selderij, venkel, en wortel in de wok, schep even een minuutje of zo om voordat u de volgende toevoegt. Voeg 2 theelepels van het specerijenmengsel en de curry leaves toe alsmede de tamarinde en de granaatappelsiroop, doe een deksel op de pan (kijk of hij niet droog dreigt de koken, voeg zo nodig wat water toe), draai het gas laag en laat het geheel een minuut of vijf sudderen. Voeg dan de zoete aardappel toe, roerbak een paar minuten, doe weer de deksel erop (en kijk of er water bij moet) en laat weer een minuut of tien op laag gas sudderen. De groenten moeten dan bijna gaar zijn. Doe dan de bonen en de gewassen tomaatjes erbij, roerbak weer een paar minuten,tot de tomaatjes barsten.

Proef en maak op smaak met zout en peper. Doe er eventueel nog wat meer siroop bij, of specerijen, of wat u wilt. Voeg op het laatste moment de noten en op het bord de peterselie en/of koriander toe.

Serveer met bijvoorbeeld een (Poolse!) augurk (met dille en knoflook), wat

cottage cheese of eet er een hartig groentenbroodje bij. U kunt er ook nog wat van deze tomatensaus overheen doen of op het bord ernaast leggen.

Variaties:

• vervang de tamarinde door citroensap (1/2 citroen) of citroenrasp
• vervang de granaatappelsiroop door balsamico azijn
• voor de niet-vegetariërs: bak er spekjes bij uit...
• eet er rijst bij (maar pas op: dan wordt het wel héél koolhydraatrijk...).

Venkel-selderijsoep

Selderij, tijm, laurier, aardappel - en venkel!

Het waren gewoon restjes. Ik kwam thuis na een paar dagen afwezigheid, keek wat er nog in de koelkast lag (en wat nog goed was!) - en en verzon een combi waar ik me echt geen buil aan kon vallen. En het bleek lékker te zijn! Loeisimpel, toch. En je hebt er niet veel voor nodig: wat venkel, wat (bleek-)selderij, laurier, tijm, en dat is het wel zo'n beetje.

Voor 2 flinke kommen soep:

• 1/2 bos bleekselderij, in reepjes
• 1/2 venkelknol, in stukjes/plakjes
• 1 bouquet garni: takje tijm, 1-2 laurierbladen, takje peterselie (indien voorhanden), samengebonden
• 3 kleine aardappeltjes, geschild en in blokjes
• (selderij) zout
• water

Venkel (en wortels, en een pompoen, die hier verder geen rol in spelen).

Doe de groenten en kruiden in een pan en doe er zoveel water bij dat alles nét onder staat. Voeg 1/2 theelepel (teaspoon, maatje = 5 ml) zout toe, breng aan de kook. Draai het vuur laag en laat het geheel 20-25 minuten doorkoken (hoe kleiner alles gesneden is, hoe sneller het gaat - en andersom: hoe grover de stukjes/blokjes, hoe langer het duurt). Pureren. Zelf vind ik het lekker als de soep niet helemaal glad is, maar als er nog kleine stukjes in zijn. Dat is een kwestie van smaak. Proef en voeg eventueel nog meer zout en/of peper toe.

Vegetarische curry met rijst

Soms probeer je iets uit – gewoon, met wat je in de koelkast hebt liggen – en pakt dat meteen heel goed uit. Ik had kort tevoren in Trouw twee recepten gelezen die me erg lekker leken, maar waarvoor ik de ingrediënten op dat moment niet in huis had. Tineke Sluijter beschreef een vegetarische curry (met o.a. broccoli), Rianne Buis gaf het recept voor een salade met biet, bonen en makreel. Watertandend allebei, voor een andere keer, besloot ik. Maar beide recepten inspireerden me tot het bedenken van deze persoonlijke vegetarische curry (heb onlangs weer eens vlees gegeten en dat viel helemaal verkeerd; ben dus voorlopig vegetariër).

Snijbiet is een ouderwetse groente (zo ouderwets dat zelfs mijn klassieke Wannee er over zwijgt) die nu herontdekt is. Ik had er paar handjes van gekocht met het idee er een salade van te maken – die prachtige rode stelen, dat donkere groen – maar het kwam er even niet van. Bleekselderij, uien en wortels heb ik eigenlijk altijd wel in huis; je kunt er van alles mee, van soep tot salades. Ook gember en knoflook behoren tot mijn vaste ingrediënten, maar je kunt de verse exemplaren natuurlijk altijd vervangen door de poedervorm. Verder lag er nog wat venkel en er waren een paar stengels sereh die in de toko naar me lagen te lonken maar nu nodig op moesten. De combinatie bleek niet alleen fraai, met die rode snijbietstengels en de oranje wortels tussen het groen van de andere groenten en het bruin van de linzen, maar ook verbazend lekker.

U hebt nodig:

1 flinke (rode) ui, doormidden en dan in dunne, halve ringen gesneden

2 teentjes knoflook, uitgeperst

3 cm gemberwortel, geschild en geraspt

1 rood of groen pepertje, zaadlijsten verwijderd, heel klein gesneden (facultatief)

2-3 stengels sereh (citroengras) of een mespuntje sereh-poeder

Paar kerrieblaadjes (facultatief)

3 stengels bleekselderij, in kleine reepjes

3-4 (bos-)wortels of waspenen, schoongeboend of geschild en in plakjes

½ venkelknol (of 1 klein knolletje), in dunne reepjes

2 aardappelen, schoongeboend of geschild en in kleine blokjes

Paar handjes snijbiet; de stelen in stukjes van plm 1 cm gesneden, de bladeren grof gescheurd.

(kokos- of sesam-) olie

½ theelepel (2,5 ml) kaneel

½ theelepel (2,5 ml) gemalen komijn (djinten)

¼ theelepel (1,25 ml) korianderpoeder

¼ theelepel (1,25 ml) fenegriek

zout (indien gewenst)

fijngeknipte, verse koriander of peterselie

1 kop linzen, gewassen

1 bouquet garni (takje tijm, blaadje laurier, paar takjes peterselie, zo mogelijk takje rozemarijn, samengebonden)

basmati rijst (75 gram per persoon), kaneelstok, kruidnagel, zo mogelijk kardemom en steranijs.

Begin met het koken van de rijst in ruim water (liefst met kaneelstokje, 2 kruidnagels, 2 kardemompeulen of een mespunt kardemompoeder en zo mogelijk een stukje steranijs). Ik voeg geen zout toe. Kook de rijst een minuut of 6, giet dan af, doe de rijst terug in de pan (met de specerijen) en zet deze op een warme plaats (in de theemuts, onder een dekbed, kussen of opgevouwen deken) tot de curry klaar is. Gooi niet al het kookwater weg, houd ongeveer een kop apart.

Zet dan de linzen op in ruim water met het bouquet garni en een klein beetje zout (ik doe er ½ theelepel in). Kook de linzen in ongeveer 20 minuten (niet te) gaar en laat ze dan in het kookwater staan.

Verwarm 2 eetlepels olie (kokosolie is heel lekker hierbij, maar andere olie kan ook) in een grote wok met dikke bodem en antiaanbaklaag. Doe de fijngesneden ui erin en roerbak een paar minuten op hoog vuur, tot de ui zacht (doorschijnend) wordt en heel licht begint te kleuren. Voeg de knoflook, gember en (als u dit gebruikt) het pepertje toe. Nog even roerbakken. Voeg alle groenten behalve het blad van de snijbiet toe. Zo’n 8-10 minuten roerbakken, nog steeds op hoog vuur, tot alles beetgaar is maar nog iets aan de stevige kant. Mocht de groente gaan aanbakken, voeg dan wat van het rijstenat toe, beetje bij beetje.

Voeg de kaneel, komijn, fenegriek en koriander toe, zo nodig nog wat water, en de bladeren van de snijbiet. Nog een minuut of 2 roerbakken. Draai het gas laag. Voeg dan de inmiddels gare linzen toe, met wat ‘aanhangend’ kookwater (maar haal de kruiden eruit); het geheel moet lekker sjeuiig zijn, niet echt nat maar vooral niet droog. Proef en voeg zo nodig nog wat zout toe.

Haal de specerijen uit de rijst, maak hem luchtig met een vork, schep op de borden. Schep de curry erbij/erop. Strooi er fijn geknipte, verse koriander of peterselie over.

Mogelijke variaties:

- vervang de snijbiet door spinazie of rabarber of een combinatie van rauwe biet (in dunne plakjes) en rabarber (dan proeven of er niet een beetje suiker bij moet; gember- of andere siroop kan ook);

- vervang de linzen door kikkererwten of (witte) bonen, desgewenst uit blik;
- het zout kunt u, als u zoutarm wilt of moet eten, heel goed weglaten of nog verminderen; het gerecht is ook zonder zout heel smakelijk (of gebruik anders natriumarm zout).

Fous-y tout salade met venkel, wortel, selderij, tomaat en tonijn

Er zijn van die dagen die zo rommelig verlopen dat je naderhand niet kunt navertellen wat je hebt gedaan - terwijl je, op de een of andere manier, toch de hele dag bezig bent geweest. Maar niets verloopt zoals je gepland had, er dienen zich voortdurend kleine klusjes aan die 'echt', 'nu' moeten - en de grote blijven liggen. So be it.
Op zo'n dag moet je niet ook nog hoeven nadenken over de maaltijd. Grijpen wat voorhanden ligt, combineren wat er te combineren valt - en klaar.

Toen ik au pair was in Bretagne (ik zal niet zeggen hoe lang geleden...), maakte mijn 'Madame Françoise' graag een salade die ze 'fous-y tout' noemde. Dat klinkt als foezietoe en als zeventienjarige kersvers uit Nederland moet je op zo'n moment wel even nadenken. Het betekent zoveel als 'smijt alles er maar in'. Alles wat je voorhanden hebt, alles wat maar enigszins bij elkaar past. Het resultaat kan verrassend zijn. Het werkt voor salades, en ook voor soepen.

Vanavond heb ik dus weer eens een fous-y tout salade gemaakt. Ik had een rest quinoa (met rozijnen, pompoenpitten en pittige kruiden) staan, nog wat gekookte krieltjes (geen bio, dit keer, die kun je zo lekker met schil en al eten) en verder venkel, bleekselderij en wortel. En nog wat romeinse sla. En van die heerlijke coeur-de-boeuf tomaten, die ik een paar dagen geleden, groen nog, bij Marqt had gekocht en intussen een prachtige rode kleur hadden verworven. Oja, en een blikje Albucore tonijn (verantwoord gevangen...) waardoor (rode kater) Hannibal meteen in een luid jammeren - miauwen kon je het niet meer noemen - uitbarstte. Nog wat kappertjes uit de koelkast, een halve citroen en een heel klein beetje walnootolie voor de vinaigrette en de aardappeltjes. En een restje dille.

Het resultaat was bijzonder smakelijk. En zo eindigde een onbevredigende dag toch nog goed.
De kappertjes en de tonijn uit blik maken dit ongeschikt voor wie natriumarm moet eten; laat bij een natriumarm dieet de kappertjes weg  en vervang de bliktonijn door verse, gegrilde tonijn.
De quinoa kun je vervangen door rijst, gierst, couscous, bulgur, of welke graansoort dan ook. Maar dan is het misschien niet glutenvrij meer (check op livaad.nl).

Voor 2 porties
1/2 venkel
1/2 tot 1 stengel bleekselderij
2 (bos) worteltjes
3-4 blaadjes (romeinse) sla
1/2 blikje (Albucore) tonijn, uitgelekt
5-6 eetlepels gekookte quinoa
1 theelepel (teaspoon, 5 ml) kappertjes
2 eetlepels (walnoot)olie
1/1 citroen, uitgeperst
1 eetlepel dille, fijngeknipt
facultatief: 1 mespuntje (natriumarm) (zee)zout
peper uit de molen

Schaaf of snijd de venkel, selderij en wortel in flinterdunne plakjes en meng ze dooreen. Leg daarop de tonijn en de kappertjes. Ontdoe de tomaten van schil en pitjes (even in heet water leggen, dan is de schil er zo af; pitjes kun je er zo uitknijpen) en snijd het vruchtvlees in blokjes. Leg die op het mengsel. Was en droog de sla, houd nog even apart.
Warm de quinoa iets op, dan wordt ze iets ruller.
Maak een vinaigrette door 1/2 uitgeperste citroen en 1 eetlepel (walnoot) olie dooreen te kloppen, eventueel met een mespuntje zout. Giet dit over het rauwkostmengsel. Voeg peper toe naar smaak. Strooi er dille overheen en hussel dooreen.
Leg de in stukken gescheurde sla op de borden, schep in het midden een paar eetlepels quinoa op. leg daarop het slamengsel. Garneer met de intussen (bijna droog) gebakken of in de oven geroosterde aardappeltjes (1 eetlepel olie is ruim voldoende: kwast de piepertjes ermee in, zet ze met een takje rozemarijn een klein halfuurtje in de oven (zo'n 200 graden), of in een koekenpan of wok op laag vuur, onder voortdurend omdraaien). De oven is verreweg het makkelijkst als u intussen de salade in elkaar wilt kunnen 'smijten'. Dep ze tenslotte droog met keukenpapier.

Coeur-de-boeuf tomaten

Adukibonen-stoofpot

Soms is iets zo ontzettend lekker, dat je ’t gewoon moet delen. Ook al zit er verder geen bijzonder verhaal omheen, geen reis, geen gebeurtenis, alleen maar een gerecht.
Deze ‘adukibonen-stoofpot’ is geïnspireerd op de ‘adzukibeans stew’ van Ruth Tal Brown en Jennifer Houston in hun mooie boek ‘Fresh at Home’. Maar het is wel iets anders geworden, al was het maar omdat ik bepaalde groenten, kruiden en specerijen in huis had en andere niet. Ik heb het gerecht deze keer wel met een beetje zout gemaakt, maar je kunt dat gemakkelijk weglaten, is mijn ervaring. Het is lekker met (volkoren) rijst, maar zeker ook met aardappelen, pasta, quinoa, couscous of wat dan ook. En je kunt het natuurlijk ook met andere bonen maken – en met andere groenten. Ik heb er cantarellen ingedaan, omdat dit het seizoen ervoor is, maar je kunt ook andere paddenstoelen nemen, of ze weglaten.
Wel, ik heb van dit gerecht genoten - en ik hoop dat u er ook van zult genieten.

Voor 3 à 4 personen:
2 eetlepels olijfolie:
1 ui, gehalveerd en in dunne (halve) ringen geschaafd of gesneden;
4 tenen knoflook, geperst;
2-3 cm verse gemberwortel, geraspt;
100 g cantarellen, in kleine stukjes;
1 ½ stengel bleekselderij, in dunne plakjes geschaafd of gesneden;
4 wortels (bospeen), in dunne plakjes geschaafd of gesneden;
½ venkelknol, in dunne plakjes geschaafd of gesneden;
4 flinke koppen gekookte adukibonen (uit blik, of zelf geweekt en gekookt; neem in dit laatste geval 1 flinke kop, zo’n 200 ml, gedroogde bonen; het volume verdubbelt na een nacht weken en nog eens na het koken*);
¼ liter water of groentenbouillon (of het kookwater van de bonen);
1 blikje tomatenpuree;
250 g kerstomaatjes of mini-romaatjes;
bouquet garni (thijm, laurier, peterselie en desgewenst rozemarijn en salie);
1 theelepel (5 ml) cayennepeper of chilipoeder (facultatief; gebruik paprika als u niet tegen cayennepeper kunt, of neem er minder van als u niet van pittig houdt);
½ theelepel (2,5 ml) gemalen kaneel;
½ theelepel (2,5 ml) gemalen fenegriek;
1 theelepel couscouskruiden;
1 flinke theelepel (5 ml) tamarindepasta (eventueel te vervangen door rasp en sap van ½ citroen);
½ theelepel (2,5 ml) (selderij)zout (grof zeezout gemengd met hetzelfde volume gedroogd selderijblad); dit is facultatief, u kunt het vervangen door gewoon (zee)zout, of helemaal weglaten:
1 theelepel (5 ml) tamari of shoyu of sojasaus (facultatief).

Verhit de olijfolie in een grote wok met anti-aanbaklaag. Doe de uiringen erin, roerbak ze een minuut of twee op hoog vuur, tot de uien beginnen te carameliseren. Draai het vuur laag, voeg knoflook en gember toe. Laat op laag vuur sudderen, onder af en toe omroeren, terwijl u de andere groenten schoonmaakt. Voeg de cantarellen toe en het bouquet garni, roerbak weer even op hoog vuur, dan weer laag. Doe hetzelfde voor de andere groenten. Voeg de andere kruiden toe, de tamarindepasta (of de citroen) en desgewenst het zout en de tamari. Roerbak nog een paar minuten op hoog vuur, draai het vuur dan weer laag. Voeg de bonen toe, met het kookwater als u ze zelf hebt gekookt, of anders ¼ liter bouillon of water. Voeg een blikje tomatenpuree toe, plus nog wat water om de laatste restjes puree uit het blikje te halen. Roerbak weer een minuutje of zo op hoog vuur. Draai het vuur dan weer laag, doe een deksel op de wok en laat het geheel nog een minuut of tien sudderen.